Inside CSSD: Episode 2 - ทำไม CSSD จึงถูกมองว่าไม่สำคัญ

ทำไม CSSD จึงถูกมองว่าไม่สำคัญ

ทั้งที่เป็นหนึ่งในหน่วยงานที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดของโรงพยาบาล

[CSSD คือแหล่งหลักฐาน (Evidence Hub) ของระบบ Patient Safety]

ในโครงสร้างการบริหารโรงพยาบาล
CSSD (Central Sterile Supply Department) มักถูกจัดอยู่ในกลุ่ม “งานสนับสนุน (Support Function)”
ไม่ใช่หน่วยงานด่านหน้า ไม่สร้างรายได้โดยตรง และไม่แสดงผลลัพธ์ทางคลินิกในทันที

อย่างไรก็ตาม กรอบความคิดเช่นนี้
คือหนึ่งใน ความเสี่ยงเชิงระบบที่ถูกมองข้าม (Systemic Blind Spot)

ความเสี่ยงของ CSSD คือความเสี่ยงที่ไม่แสดงผลทันที

ความเสี่ยงจากงาน CSSD แตกต่างจากความเสี่ยงทางคลินิกทั่วไป
เพราะเป็น ความเสี่ยงแบบแฝง (Latent Risk) ที่ไม่ปรากฏผล ณ จุดที่เกิดกระบวนการ

ตัวอย่างเช่น

    • การทำความสะอาดเครื่องมือที่ไม่สมบูรณ์
    • พารามิเตอร์การอบฆ่าเชื้อที่ไม่ครบถ้วน
    • การใช้หรือการตีความผล Chemical / Biological Indicator ที่ไม่เหมาะสม
    • การตัดสินใจ Release เครื่องมือโดยไม่มีหลักฐานเชิงระบบรองรับเพียงพอ

ความคลาดเคลื่อนเหล่านี้

ไม่แสดงผลใน CSSD 

แต่จะไปปรากฏผลที่ผู้ป่วย ในรูปของการติดเชื้อ การผ่าตัดซ้ำ การยืดระยะเวลานอนโรงพยาบาล
และเหตุไม่พึงประสงค์ที่กระทบทั้งคุณภาพการรักษาและชื่อเสียงขององค์กร

เมื่อเกิดเหตุ คำถามจะย้อนกลับมาที่ CSSD เสมอ

จากประสบการณ์ในการทบทวนเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (RCA / Sentinel Event Review)
คำถามหลักที่คณะกรรมการมักตั้งขึ้น ได้แก่

    • เครื่องมือผ่านกระบวนการล้างและฆ่าเชื้ออย่างถูกต้องหรือไม่

    • มีหลักฐานการตรวจสอบ (Bowie-Dick, CI, BI) ครบถ้วนหรือไม่

    • ระบบบันทึกข้อมูลและ Traceability มีความน่าเชื่อถือเพียงใด

    • การตัดสินใจ Release เครื่องมือมี Risk Assessment รองรับหรือไม่

สิ่งเหล่านี้สะท้อนชัดว่า

CSSD คือแหล่งหลักฐาน (Evidence Hub) ของระบบ Patient Safety

CSSD ควรถูกบริหารในฐานะ High-Risk Unit

จากมุมมองของ HA และ Risk Committee
CSSD มีคุณลักษณะของหน่วยงานความเสี่ยงสูงครบถ้วน ได้แก่

    • High Impact – ความผิดพลาดส่งผลโดยตรงต่อผู้ป่วย

    • Low Visibility – ความเสี่ยงไม่ปรากฏทันที ทำให้ถูกมองข้าม

    • Process-dependent – ความน่าเชื่อถือขึ้นกับระบบ ไม่ใช่ตัวบุคคล

    • Evidence-driven – ต้องอาศัยข้อมูล การบันทึก และการตรวจสอบย้อนกลับ

ดังนั้น CSSD ควรถูกบริหาร
แต่ในมิติของ System Reliability และ Risk Control

ไม่ต่างจาก ICU, OR หรือ Medication System

การลงทุนใน CSSD คือการลงทุนเชิงป้องกัน

การพัฒนา CSSD ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่สูญเปล่า
แต่เป็น การลงทุนเชิงป้องกัน (Preventive Investment) ที่ช่วย

    • ลดความเสี่ยงเชิงระบบก่อนเกิดเหตุ

    • ลดต้นทุนจากเหตุไม่พึงประสงค์และการแก้ไขย้อนหลัง

    • เพิ่มความพร้อมด้าน HA, Audit และ Accreditation

    • สร้างความเชื่อมั่นต่อผู้ป่วย บุคลากร และผู้บริหาร

💡 ในเชิงกลยุทธ์
CSSD คือ Insurance Policy ของระบบ Patient Safety

ข้อคิดสำหรับผู้บริหารและคณะกรรมการความเสี่ยง

หากองค์กรต้องการยกระดับคุณภาพอย่างยั่งยืน
คำถามที่ควรถาม CSSD ไม่ใช่

“ใช้งบประมาณไปเพื่ออะไร”

แต่ควรเป็น
“ระบบ CSSD ของเรา ลดความเสี่ยงให้ผู้ป่วยได้มากพอแล้วหรือยัง”

📄 Executive Summary

Why this matters (for Leadership)

CSSD เป็นแหล่งกำเนิดของความเสี่ยงเชิงระบบที่ไม่แสดงผลทันที
การมอง CSSD เป็นเพียงหน่วยงานสนับสนุน ทำให้องค์กรสูญเสียโอกาสในการควบคุม Latent Risk ก่อนเกิดเหตุ

Key Risk Insight

CSSD คือ High-risk Unit ที่มี Low Visibility
ความเสี่ยงถูกส่งต่อไปยังผู้ป่วยโดยไม่มีสัญญาณเตือนในระบบงานประจำ

Strategic Implication

การบริหาร CSSD ต้องเปลี่ยนจาก
“การทำให้กระบวนการเดิน”

เป็น
“การทำให้ความเสี่ยงถูกมองเห็นและควบคุมได้”

Leadership Questions

    • องค์กรของเรามอง CSSD เป็น Support Function หรือ Risk Control System
    • เรามี Evidence เพียงพอหรือไม่ในการยืนยันความปลอดภัยของเครื่องมือ
    • ใครเป็นผู้รับผิดชอบความเสี่ยงที่ยังไม่แสดงผลเหล่านี้

---

👉 ติดตามบทความชุดนี้

ตอนถัดไป เราจะลงลึกไปที่

EP03 – ความเสี่ยงที่ไม่แสดงผลทันที: เมื่อความผิดพลาดไปปรากฏที่ผู้ป่วย

เพื่อทำความเข้าใจกลไกของ Delayed Harm อย่างเป็นระบบ

Suvit NEXT | เสริมพลังคนรุ่นถัดไป

---