การออกแบบและควบคุมระบบอากาศใน CSSD (ตอนที่ 5/5)

📘 Glossary: CSSD Air Control & BMS/HVAC Terms

มาตรฐานและการอ้างอิง

    : ASHRAE 170 – มาตรฐานระบบระบายอากาศสำหรับสถานพยาบาล (สหรัฐอเมริกา)
    : HBN 13 (Health Building Note 13) – แนวทางการออกแบบหน่วยงานทำให้ปราศจากเชื้อ (สหราชอาณาจักร)
    : ISO Class 8 – มาตรฐานสะอาดระดับ ISO สำหรับคลีนรูม (จำนวนอนุภาคในอากาศไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนด)

พื้นที่ใน CSSD

    : Packing / Assembly / IAP (Inspection–Assembly–Packaging Room) – ห้องบรรจุและประกอบอุปกรณ์หลังผ่านการฆ่าเชื้อ
    : Sterile Storage Room– ห้องเก็บของปราศจากเชื้อเพื่อรอแจกจ่าย
    : Decontamination Area– พื้นที่ทำความสะอาด/ขจัดสิ่งปนเปื้อน

พารามิเตอร์สิ่งแวดล้อม

    : Air Pressure Differential (ΔP) – ความต่างความดันอากาศ
    : Positive Pressure – ความดันบวก (อากาศไหลออกสู่ภายนอก)
    : Negative Pressure – ความดันลบ (อากาศไหลเข้ามาภายใน)
    : Airflow Direction – ทิศทางการไหลของอากาศ
    : Air Changes per Hour (ACH) – จำนวนรอบการแลกเปลี่ยนอากาศต่อชั่วโมง
    : Outside Air (OA) – อากาศจากภายนอกที่นำเข้ามา
    : Relative Humidity (RH) – ความชื้นสัมพัทธ์ (%)

การกรองอากาศ

    : MERV (Minimum Efficiency Reporting Value) – ค่ามาตรฐานการกรองอากาศของแผ่นกรอง
    : MERV-8 – กรองอนุภาคขนาดใหญ่ทั่วไป
    : MERV-14 – กรองอนุภาคละเอียด เหมาะสำหรับพื้นที่สะอาดมากขึ้น
    : HEPA Filter (High Efficiency Particulate Air) – แผ่นกรองประสิทธิภาพสูง ใช้ในคลีนรูม

ระบบควบคุมและตรวจวัด

    : BMS (Building Management System) – ระบบบริหารจัดการอาคาร
    : HVAC (Heating, Ventilation, and Air Conditioning) – ระบบปรับอากาศและระบายอากาศ
    : Sensor – เซ็นเซอร์วัด (Temp / RH / ΔP)
    : Alarm – สัญญาณเตือนเมื่อค่าผิดเกณฑ์
    : Data Log / Trend – การบันทึกค่าและแนวโน้มเพื่อตรวจสอบย้อนหลัง
    : Calibration – การสอบเทียบเครื่องมือวัด

การตรวจสอบและบำรุงรักษา

    : Daily Check – ตรวจสอบประจำวัน
    : Weekly Test – ทดสอบระบบประจำสัปดาห์
    : Monthly Verification – ตรวจสอบประจำเดือน
    : Quarterly–Annual Maintenance – การบำรุงรักษารายไตรมาส–รายปี

---

📚 References / บรรณานุกรม

1. American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE). (2021). ANSI/ASHRAE/ASHE Standard 170-2021: Ventilation of Health Care Facilities. Atlanta, GA: ASHRAE. คำอธิบาย (ไทย): มาตรฐานระบบระบายอากาศสำหรับสถานพยาบาล (ASHRAE 170-2021)
2. ASHRAE. (2024). Addendum o to ANSI/ASHRAE/ASHE Standard 170-2021: Ventilation of Health Care Facilities. Atlanta, GA: ASHRAE. คำอธิบาย (ไทย): เอกสารเพิ่มเติมข้อกำหนดการใช้แผ่นกรอง MERV-14 ในห้อง IAP
3. Department of Health (UK). (2013). Health Building Note 13: Sterile Services Department. London: UK Department of Health. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางการออกแบบหน่วยงานทำให้ปราศจากเชื้อ (HBN 13)
4. International Organization for Standardization (ISO). (2015). ISO 14644-1: Cleanrooms and associated controlled environments – Part 1: Classification of air cleanliness by particle concentration. Geneva: ISO. คำอธิบาย (ไทย): มาตรฐานการจัดระดับความสะอาดของห้องคลีนรูม (ISO Class 8)
5. Association for the Advancement of Medical Instrumentation (AAMI). (2021). ANSI/AAMI ST79:2017/(R)2020, Comprehensive guide to steam sterilization and sterility assurance in health care facilities. Arlington, VA: AAMI. คำอธิบาย (ไทย): คู่มือการนึ่งฆ่าเชื้อด้วยไอน้ำและการประกันความปราศจากเชื้อในสถานพยาบาล (AAMI ST79)
6. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2003). Guidelines for Environmental Infection Control in Health-Care Facilities. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางควบคุมการติดเชื้อในสิ่งแวดล้อมของสถานพยาบาล (CDC, 2003)
7. World Health Organization (WHO). (2016). Decontamination and reprocessing of medical devices for health-care facilities. Geneva: WHO Press. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางการทำความสะอาดและทำให้เครื่องมือแพทย์ปราศจากเชื้อ (WHO, 2016)