การออกแบบและควบคุมระบบอากาศใน CSSD (ตอนที่ 4/5)

การออกแบบระบบอากาศใน CSSD: Packing Assembly Room และ Sterile Storage Room

🔹 ทำไมการควบคุมสิ่งแวดล้อมใน CSSD จึงสำคัญ

ในหน่วยงาน Central Sterile Supply Department (CSSD) ห้องบรรจุ/ประกอบ (Packing Assembly) และห้องเก็บของปราศจากเชื้อ (Sterile Storage) ถือเป็นหัวใจสำคัญ เพราะเป็นจุดที่อุปกรณ์ที่ผ่านการทำความสะอาดและทำให้ปราศจากเชื้อแล้ว จะถูกบรรจุและจัดเก็บเพื่อรอการแจกจ่าย หากควบคุม แรงดันอากาศ ทิศทางการไหล อุณหภูมิ และความชื้น ไม่ถูกต้อง มีโอกาสทำให้สิ่งปนเปื้อนย้อนกลับและกระทบต่อ ความปลอดภัยของผู้ป่วย

🔹 มาตรฐานสากรที่เกี่ยวข้อง

การออกแบบมักอ้างอิง 2 มาตรฐานหลัก

    • ASHRAE 170 (สหรัฐอเมริกา) → เน้นค่า ACH, MERV filter, RH ≤ 60%
    • HBN 13 (สหราชอาณาจักร) → เน้น ISO Class 8 ใน IAP, 20 ACH, ΔP ≥ +10 Pa

🔹 ตารางเปรียบเทียบค่าพารามิเตอร์หลัก

🔹 ทิศทางการไหลของอากาศ

หลักการ “Clean → Cleaner → Cleanest”

    • Decontamination (ลบ) → IAP (บวกสูงสุด) → Sterile Storage (บวก) → โถงจ่ายของ
    • ใช้ ΔP Sensor แสดงค่าที่ผนังด้านนอก และ Alarm หากความดันต่ำกว่าเกณฑ์

🔹 Checklist สำหรับ BMS/HVAC (ย่อ)

Packing / IAP

    • Temp: 22–26 °C (Target 24 °C)
    • RH: 40–55% (Max 60%)
    • ΔP: +10–15 Pa, Alarm if < +5 Pa
    • Ventilation: ≥4 ACH (ASHRAE) / 20 ACH (HBN 13)
    • Filter: MERV-14 หรือ HEPA ISO 8

Sterile Storage

    • Temp: 22–26 °C (ASHRAE) / 16–21 °C (HBN 13)
    • RH: 40–50% (Max 60%)
    • ΔP: +5–10 Pa, Alarm if < +2 Pa
    • Ventilation: ≥4 ACH หรือ 4–6 ACH (HBN 13)
    • Filter: MERV-8 (sealed packs) / MERV-14 (open packs)

🔹 สรุป

การควบคุมสภาพสิ่งแวดล้อมใน CSSD ไม่ใช่เพียงแค่ เทคนิคด้านวิศวกรรมอาคาร แต่เป็น มาตรฐานความปลอดภัยของผู้ป่วย การอ้างอิงทั้ง ASHRAE 170 และ HBN 13 แล้วนำมาปรับใช้ตามบริบทโรงพยาบาล จะช่วยให้มั่นใจว่าอุปกรณ์ที่ส่งถึงห้องผ่าตัดยังคง ปลอดเชื้อและปลอดภัย ตลอดกระบวนการ

 

📚 References / บรรณานุกรม

1. American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE). (2021). ANSI/ASHRAE/ASHE Standard 170-2021: Ventilation of Health Care Facilities. Atlanta, GA: ASHRAE. คำอธิบาย (ไทย): มาตรฐานระบบระบายอากาศสำหรับสถานพยาบาล (ASHRAE 170-2021)
2. ASHRAE. (2024). Addendum o to ANSI/ASHRAE/ASHE Standard 170-2021: Ventilation of Health Care Facilities. Atlanta, GA: ASHRAE. คำอธิบาย (ไทย): เอกสารเพิ่มเติมข้อกำหนดการใช้แผ่นกรอง MERV-14 ในห้อง IAP
3. Department of Health (UK). (2013). Health Building Note 13: Sterile Services Department. London: UK Department of Health. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางการออกแบบหน่วยงานทำให้ปราศจากเชื้อ (HBN 13)
4. International Organization for Standardization (ISO). (2015). ISO 14644-1: Cleanrooms and associated controlled environments – Part 1: Classification of air cleanliness by particle concentration. Geneva: ISO. คำอธิบาย (ไทย): มาตรฐานการจัดระดับความสะอาดของห้องคลีนรูม (ISO Class 8)
5. Association for the Advancement of Medical Instrumentation (AAMI). (2021). ANSI/AAMI ST79:2017/(R)2020, Comprehensive guide to steam sterilization and sterility assurance in health care facilities. Arlington, VA: AAMI. คำอธิบาย (ไทย): คู่มือการนึ่งฆ่าเชื้อด้วยไอน้ำและการประกันความปราศจากเชื้อในสถานพยาบาล (AAMI ST79)
6. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2003). Guidelines for Environmental Infection Control in Health-Care Facilities. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางควบคุมการติดเชื้อในสิ่งแวดล้อมของสถานพยาบาล (CDC, 2003)
7. World Health Organization (WHO). (2016). Decontamination and reprocessing of medical devices for health-care facilities. Geneva: WHO Press. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางการทำความสะอาดและทำให้เครื่องมือแพทย์ปราศจากเชื้อ (WHO, 2016)