การออกแบบและควบคุมระบบอากาศใน CSSD (ตอนที่ 3/5)

 CSSD BMS/HVAC Control Checklist

(Building Management System หรือบางครั้งเรียกว่า Building Automation System (BAS)) เป็นระบบ บริหารและควบคุมอาคาร แบบรวมศูนย์

ใช้สำหรับควบคุม ตรวจวัด และบันทึกค่าการทำงานของระบบหลัก ๆ เช่น
    : ระบบปรับอากาศและระบายอากาศ (HVAC)
    : ระบบไฟฟ้าและพลังงาน
    : ระบบน้ำและสุขาภิบาล
    : ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ ความปลอดภัย ฯลฯ

ในบริบทของ CSSD 👉 BMS จะถูกใช้เพื่อ

    : ควบคุม อุณหภูมิ ความชื้น ความดันอากาศ (ΔP) ของแต่ละโซน (Decon, Packing, Sterile storage)
    : ตรวจสอบ การไหลของอากาศ, Air changes per hour (ACH)
    : แจ้งเตือนเมื่อค่าพารามิเตอร์ ออกนอก setpoint (Alarm system)
    : เก็บ Data log เพื่อใช้เป็นหลักฐานด้านมาตรฐาน/การตรวจสอบย้อนกลับ (เช่น HA, JCI, ISO)

1. General Setup / การตั้งค่าทั่วไป

Pressure cascade / ลำดับความดัน
    o Decontamination (–) → Packing/Assembly (+สูงสุด) → Sterile Storage (+)
    o Maintain ≥ +10 Pa differential (IAP vs corridor/adjacent) / รักษาความต่างความดัน ≥ +10 Pa
Monitoring points / จุดตรวจวัด
    o ΔP sensors at room boundary, display outside / เซ็นเซอร์ ΔP ติดที่ผนังห้อง มีจอแสดงผลด้านนอก
    o Alarm if ΔP < +5 Pa (IAP) / ตั้งสัญญาณเตือนเมื่อ ΔP < +5 Pa (สำหรับ IAP)

2. Packing / Inspection–Assembly–Packaging (IAP)

3. Sterile Storage Room

4. Inspection & Maintenance / การตรวจสอบและบำรุงรักษา

Daily / รายวัน
    o Check ΔP gauge (IAP ≥ +10 Pa, Storage ≥ +5 Pa)
    o บันทึกค่าความดัน, อุณหภูมิ, ความชื้น
Weekly / รายสัปดาห์
    o Test alarm function for ΔP, Temp, RH
    o ทดสอบการทำงานสัญญาณเตือน
Monthly / รายเดือน
    o Verify ACH with airflow test
    o ตรวจสอบค่า ACH ด้วยการทดสอบการไหลอากาศ
    o Inspect filters ΔP trend
    o ตรวจสอบแนวโน้มแรงดันผ่านฟิลเตอร์
Quarterly–Annual / รายไตรมาส–รายปี
    o Calibrate sensors (Temp/RH/ΔP)
    o ตรวจสอบและสอบเทียบเซ็นเซอร์
    o Replace filters as per manufacturer / เปลี่ยนฟิลเตอร์ตามคู่มือ

5. Notes / หมายเหตุ
    • ASHRAE 170: focus on min ACH, MERV rating, ≤60% RH
    • HBN13: stricter for IAP (ISO 8, 20 ACH, +10 Pa)
    • Apply higher standard if both apply / เลือกใช้มาตรฐานที่เข้มกว่า

📚 References / บรรณานุกรม

1. American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE). (2021). ANSI/ASHRAE/ASHE Standard 170-2021: Ventilation of Health Care Facilities. Atlanta, GA: ASHRAE. คำอธิบาย (ไทย): มาตรฐานระบบระบายอากาศสำหรับสถานพยาบาล (ASHRAE 170-2021)
2. ASHRAE. (2024). Addendum o to ANSI/ASHRAE/ASHE Standard 170-2021: Ventilation of Health Care Facilities. Atlanta, GA: ASHRAE. คำอธิบาย (ไทย): เอกสารเพิ่มเติมข้อกำหนดการใช้แผ่นกรอง MERV-14 ในห้อง IAP
3. Department of Health (UK). (2013). Health Building Note 13: Sterile Services Department. London: UK Department of Health. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางการออกแบบหน่วยงานทำให้ปราศจากเชื้อ (HBN 13)
4. International Organization for Standardization (ISO). (2015). ISO 14644-1: Cleanrooms and associated controlled environments – Part 1: Classification of air cleanliness by particle concentration. Geneva: ISO. คำอธิบาย (ไทย): มาตรฐานการจัดระดับความสะอาดของห้องคลีนรูม (ISO Class 8)
5. Association for the Advancement of Medical Instrumentation (AAMI). (2021). ANSI/AAMI ST79:2017/(R)2020, Comprehensive guide to steam sterilization and sterility assurance in health care facilities. Arlington, VA: AAMI. คำอธิบาย (ไทย): คู่มือการนึ่งฆ่าเชื้อด้วยไอน้ำและการประกันความปราศจากเชื้อในสถานพยาบาล (AAMI ST79)
6. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2003). Guidelines for Environmental Infection Control in Health-Care Facilities. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางควบคุมการติดเชื้อในสิ่งแวดล้อมของสถานพยาบาล (CDC, 2003)
7. World Health Organization (WHO). (2016). Decontamination and reprocessing of medical devices for health-care facilities. Geneva: WHO Press. คำอธิบาย (ไทย): แนวทางการทำความสะอาดและทำให้เครื่องมือแพทย์ปราศจากเชื้อ (WHO, 2016)