การออกแบบและควบคุมระบบอากาศใน CSSD (ตอนที่ 1/5)

หนึ่งในประเด็นที่มักเกิด ความเข้าใจผิดในการออกแบบและควบคุมระบบอากาศใน CSSD คือ การกำหนดลำดับแรงดัน (Pressure Cascade) ระหว่างห้อง Packing/Inspection–Assembly–Packaging (IAP) และ Sterile Storage Room

หลายโรงพยาบาลเชื่อว่า ห้อง Sterile Storage ต้องเป็นห้องที่มีแรงดันสูงที่สุด เพื่อป้องกันสิ่งปนเปื้อนเข้าสู่พื้นที่จัดเก็บอุปกรณ์ปลอดเชื้อ แต่ในความเป็นจริง ตามมาตรฐานสากลทั้ง ASHRAE 170 (Ventilation of Health Care Facilities, ASHRAE/ASHE, USA) และ HBN 13 (Decontamination and Sterile Services, UK) กำหนดชัดเจนว่า ห้อง IAP ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ทำการตรวจสอบและบรรจุหีบห่ออุปกรณ์หลังการฆ่าเชื้อแล้ว ต้องมีแรงดัน สูงที่สุดในโซนสะอาด

เหตุผลคือ

: ห้อง IAP เป็นพื้นที่ที่มี กิจกรรมที่เปิดสัมผัสอุปกรณ์ปลอดเชื้อ (inspection, packing, assembly) ซึ่งเสี่ยงต่อการปนเปื้อนมากที่สุด
: หากแรงดันต่ำกว่า Sterile Storage → อากาศจาก Storage (ที่มีการเปิด-ปิดประตู, คนเดินเข้าออก) อาจไหลย้อนเข้ามาใน IAP ได้ → เสี่ยงต่อการปนเปื้อน
: ในขณะที่ห้อง Sterile Storage มักเก็บอุปกรณ์ใน ห่อปิดสนิท อยู่แล้ว ดังนั้นสิ่งที่สำคัญที่สุดคือการรักษาอุณหภูมิ–ความชื้นให้เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องให้แรงดันสูงสุด

ดังนั้น ลำดับแรงดันที่ถูกต้องตามมาตรฐานคือ:

Decontamination (ลบ) → Clean Workroom/IAP (บวกสูงสุด) → Sterile Storage (บวก)

📖 **ที่มาอ้างอิง**

: ASHRAE 170: Ventilation of Health Care Facilities (ASHRAE/ASHE, ล่าสุด 2021 + Addenda 2024)
: Health Building Note 13: Sterile Services Department (UK Department of Health, 2013)

---